Wat is een beroerte of CVA?

CVA is de afkorting van cerebrovasculair accident: een ongeluk (accident) in de bloedvaten (vasculair) van de hersenen (cerebro). In de volksmond wordt een CVA ook wel een beroerte genoemd.

Bij een beroerte is de bloedtoevoer in de hersenen plotseling verstoord. Dit kan op twee manieren gebeuren:

door afsluiting van een bloedvat in de hersenen.
Dan is er sprake van een herseninfarct;
door een scheurtje in een bloedvat in de hersenen,
zodat er een hersenbloeding ontstaat.

In beide gevallen krijgt een bepaald hersengedeelte geen zuurstof- en voedselrijk bloed meer. De hersencellen kunnen dit maar kort verdragen en raken beschadigd of sterven af.

Een beroerte heeft vaak blijvende gevolgen. Welke dat zijn, hangt af van de plaats en de ernst van de hersenbeschadiging. De meest bekende en opvallende restverschijnselen zijn verlammingen en spraakstoornissen. Meestal herstellen de verschijnselen die direct na de beroerte optreden zich enigszins, maar voor een deel blijven ze bestaan. Dit spontane herstel gebeurt vooral in de eerste zes maanden.

Elke dag krijgen in Nederland tussen de 80 en 90 mensen een beroerte. Van deze mensen sterft helaas ongeveer een derde. CVA is de vierde doodsoorzaak in Nederland en de belangrijkste oorzaak van invaliditeit.

Ongeveer 80% van de patiënten met een beroerte heeft een herseninfarct. Het herseninfarct komt vooral voor bij ouderen. Afsluiting van een ader is vaak een gevolg van aderverkalking, ook wel arteriosclerose genoemd. Op de aderwand heeft zich in de loop van een mensenleven vet (cholesterol) en kalk afgezet. Hierdoor krijgt de wand van het bloedvat een onregelmatig oppervlak. Op een dergelijke plek ontstaan makkelijk bloedstolsels. We noemen zo'n stolsel een trombose. Een trombose kan zich uitbreiden en de volledige afsluiting van een bloedvat veroorzaken. Ook kunnen er propjes van de trombose-massa losraken. Zo'n propje hoeft niet per se in de hersenen te ontstaan. Het kan bijvoorbeeld vanuit een slagader in de hals of vanuit het hart met de bloedstroom meeschieten. En vervolgens in een kleinere slagader in de hersenen vastlopen. Dit noemen we embolie.
Bij zo'n 20% van de patiënten met een beroerte is de oorzaak een hersenbloeding. De bloeding ontstaat op een aangeboren zwakke plek in de slagader, of door aderverkalking in combinatie met een te hoge bloeddruk. Hersenbloedingen komen relatief vaker voor bij jongere mensen.

Wanneer iemand een afsluiting van een hersenbloedvat heeft die tijdelijk bleek te zijn, spreken we van een TIA (transient ischaemic attack). Dit is een doorbloedingsstoornis in de hersenen die meestal binnen tien tot twintig minuten vanzelf weer overgaat. Na uiterlijk 24 uur zijn de verschijnselen verdwenen en is alles weer normaal. Neemt u bij zo'n TIA altijd direct contact op met uw huisarts, want het kàn een voorteken zijn van een beroerte.

De reguliere geneeskunde

Behalve de neuroloog zijn diverse andere hulpverleners betrokken bij de behandeling, zoals fysiotherapeuten, ergotherapeuten en logopedisten. In veel ziekenhuizen is “trombolyse” mogelijk. Dit is een infuusbehandeling met sterk bloedverdunnende middelen. Deze moet binnen drie uur na de beroerte starten. Deze behandeling is overigens niet bij alle beroertes mogelijk. Als het om een hersenbloeding gaat moeten patiënten uiteraard juist geen bloedverdunners krijgen.

Het is belangrijk dat patiënten met een beroerte snel naar het ziekenhuis worden gebracht. De behandeling vindt bij voorkeur plaats in een “stroke unit”, een speciale afdeling voor mensen met een beroerte.

De kans op een beroerte kunt u sterk verkleinen door niet te roken en door op uw bloeddruk te letten. En door te bewegen, door gezond te eten en door erop te letten dat u niet te zwaar wordt.

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek op het gebied van acupunctuurbehandeling na een beroerte vindt vooral in China en Japan plaats. Door de taalbarrière zijn die onderzoeksgegevens voor ons niet zo toegankelijk.

Vooral het feit dat verlammingsverschijnselen en afasie (woordvindingsstoornis) kunnen verminderen, baart in onze, Westerse, ogen opzien. Hier geldt wel: hoe sneller de behandeling na de beroerte start, hoe groter de kans op herstel. Uit Chinees onderzoek bleek verder, dat hoe ernstiger een verlamming is, hoe minder effect acupunctuur heeft. Verder is het van te voren in een individueel geval lastig om te voorspellen hoeveel effect acupunctuur zal gaan hebben. Er zijn uit de Aziatische literatuur namelijk ook patiënten bekend, die pas later acupunctuurbehandelingen kregen. De behandelingen startten pas een of twee jaar na de beroerte. Deze studies beschrijven dat de betreffende patiënten er toch baat bij hadden.

De onderzoeken bevelen aan om minimaal twee keer per week te behandelen. En om zo snel mogelijk na de levensbedreigende fase met acupunctuurbehandelingen te beginnen. In de wetenschappelijke literatuur blijken de resultaten van acupunctuurbehandelingen bemoedigend te zijn.
Zie ook de columns over beroerte.

Brochure aanvragen

Afspraak maken

Bellen of mailen