Vandaag gaan we eens bekijken wat RSI nu precies is. De volgende keer wil ik het dan hebben over de omvang van de RSI-problematiek. En over de fysieke en psychosociale factoren die een rol spelen bij het ontstaan van RSI.

Naar schatting lopen in Nederland zo'n twee miljoen mensen risico op RSI. Beroepsgroepen waar RSI-klachten veelvuldig voorkomen zijn: medewerkers in de agrarische sector, beeldschermwerkers, callcentermedewerkers en telefonisten. Verder: doventolken, ICT'ers, journalisten, kappers, koks, laboratoriummedewerkers, loodgieters en medewerkers in de metaalindustrie. Verder hebben metselaars, musici, laders en lossers, naaisters, schilders, schoonmakers, secretaresses, slagers, tandartsen en timmerlieden een verhoogde kans op RSI.

Scholieren en studenten zijn ook risicogroepen voor RSI. Onderzoek uit 2002 toonde aan dat een schrikbarend hoog percentage (40%) van Utrechtse studenten met RSI-problemen kampte. Computergebruikers op scholen en universiteiten worden te weinig geattendeerd op het belang van een goede houding en een goede werkplek. Verder zorgen deadlines voor het inleveren van verslagen, werkstukken en scripties voor periodes van piekbelasting.

Als u gaat zoeken, vindt u vele definities van RSI. En ook worden er wel andere namen aan RSI gegeven, zoals Arbeidsgebonden Klachten aan het Bewegingsapparaat of Occupational Overuse Syndrome. RSI lijkt wereldwijd echter de meest gebruikte en bekende term. RSI staat voor Repetitive Strain Injury.

Graag ga ik uit van de definitie van RSI die de Gezondheidsraad heeft geformuleerd. Vervolgens ga ik die vrij ingewikkelde, wetenschappelijke formulering ontrafelen.

De definitie van de Gezondheidsraad luidt als volgt:
“RSI is een multifactorieel bepaald klachtensyndroom dat leidt tot beperkingen of tot participatieproblemen. Het is een klachtensyndroom aan nek, bovenrug, schouder, boven- en onderarm, elleboog, pols of hand of een combinatie hiervan. Het kenmerk van dit syndroom is een verstoring van de balans tussen belasting en belastbaarheid. Deze verstoring wordt voorafgegaan door activiteiten met herhaalde bewegingen of een statische houding van één of meer van de genoemde lichaamsdelen, als een van de veronderstelde etiologische factoren.”

Wat betekenen nu de eerste woorden van deze definitie: “RSI is een multifactorieel bepaald…” Multifactorieel wil zeggen dat er niet één oorzaak is voor RSI, maar vele. Het is niet alleen een pees, werkdruk of perfectionisme. Neen, per definitie spelen verschillende factoren een rol.

“ dat leidt tot beperkingen of participatieproblemen.” Welnu, deze woorden betekenen dat RSI per definitie leidt tot een beperking. Dat wil zeggen dat iemand een bepaalde handeling niet meer goed kan uitvoeren. Bijvoorbeeld de jas aantrekken, of autorijden of ‘muizen'. Of de klachten leiden zelfs tot een “participatieprobleem”; iemand kan ergens niet meer aan deelnemen, niet meer meedoen. Bij RSI is dat in de meeste gevallen het werk. Kortdurende klachten van voorbijgaande aard, waarbij iemand nog alles nog kan doen, noemt de Gezondheidsraad dus geen RSI.

“Het is een klachtensyndroom…” . Klachtensyndroom wil zeggen: een verzameling van klachten en verschijnselen die op de een of andere wijze met elkaar samenhangen.

“…aan nek, bovenrug, schouder, boven- en onderarm, elleboog, pols of hand of een combinatie hiervan.” Deze aanduiding van de gebieden waar RSI voorkomt sluit alle andere gebieden uit. De toevoeging “of een combinatie hiervan” is vrij essentieel. In de meeste gevallen is dit namelijk het geval. Mensen met alleen een klacht aan de hand of de elleboog, vormen een uitzondering.

“verstoring van de balans tussen belasting en belastbaarheid”
Dit betekent dat de eisen die aan iemand gesteld worden de draagkracht van die persoon te boven gaan. Het is net als een elastiek waar de rek uit is, het werk heeft zo hard aan iemand getrokken dat de veerkracht eruit is. En dat gaat op den duur pijn doen.

“voorafgegaan door activiteiten met herhaalde bewegingen of een statische houding”
De herhaalde beweging kan het klikken van een muis zijn, maar evengoed het scannen bij de kassa. Of de armbeweging van een violist of een bepaalde houding tijdens het autorijden. Meestal gaat het om bewegingen van hand, pols, arm of schouder. Bij beeldschermwerk is er vooral sprake van een statische belasting van de spieren met weinig afwisseling. Daardoor is de doorbloeding van de spieren slecht met als gevolg dat de afvoer van afvalstoffen en de aanvoer van voedingstoffen verslechtert.

“…als een van de veronderstelde etiologische factoren.” De etiologie is de ontstaansgeschiedenis van de ziekte. “als een van de veronderstelde etiologische factoren” betekent, dat er in het ontstaan van de ziekte sprake moet zijn van herhaalde bewegingen of statische belasting. Pas dan kunnen we van RSI spreken. Met andere woorden: als je niet kunt opschieten met je baas en je hebt vervolgens last van je nek, dan is dat geen RSI. Er moet een verband zijn tussen de klachten en werkzaamheden met herhaalde bewegingen en/of statische belasting.

Terug

Brochure aanvragen

Afspraak maken

Bellen of mailen